Przejdź do treści

Tekst popularnonaukowy i publicystyczny

Język polski · Egzamin ósmoklasisty · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję

Najważniejsze w 30 sekund

  • 1Tekst popularnonaukowy przekazuje wiedzę przystępnym językiem.
  • 2Tekst publicystyczny komentuje aktualne sprawy i przedstawia opinię autora.
  • 3Odróżniaj fakty (da się je sprawdzić) od opinii (czyjś pogląd).
  • 4Teza to główna myśl tekstu, argumenty mają ją uzasadnić.

W tekstach nieliterackich liczy się zrozumienie, co autor twierdzi i jak to uzasadnia.

Fakt czy opinia? „W Polsce jest 1616 województw” to fakt. „Polski podział na województwa jest najlepszy” to opinia.

Teza. Często pojawia się na początku albo na końcu tekstu. Pytaj: co autor chce mi udowodnić?

Słownictwo. Trudne słowa wyjaśniaj z kontekstu: przeczytaj zdanie przed i po nieznanym wyrazie.

Ściąga

Fakt
„Wisła ma ponad 1000 km długości.”
Opinia
„Wisła to najpiękniejsza rzeka.”
Teza
główne twierdzenie autora
Argument
uzasadnienie tezy

Typowe błędy

  • Uznanie opinii autora za fakt.
  • Podanie tematu tekstu zamiast jego tezy.
  • Wybieranie odpowiedzi, która jest prawdziwa, ale nie wynika z tekstu.

Przykładowe zadanie

Które zdanie jest faktem, a nie opinią?

  1. AW Polsce jest 1616 województw.
  2. BPolska ma najpiękniejsze góry w Europie.
  3. CSzkoła powinna zaczynać się później.
  4. DZima to najgorsza pora roku.
Pokaż rozwiązanie

Odpowiedź A.

Liczbę województw da się sprawdzić. Pozostałe to opinie.