Składnia zdania
Język polski · Egzamin ósmoklasisty · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję
Najważniejsze w 30 sekund
- 1Podmiot odpowiada na pytanie „kto? co?”, orzeczenie na „co robi?”.
- 2Przydawka określa rzeczownik („jaki? czyj?”), dopełnienie czasownik („kogo? czego? komu?”).
- 3Okolicznik mówi o okolicznościach: „gdzie? kiedy? jak? dlaczego?”.
- 4Zdanie ma orzeczenie, równoważnik zdania go nie ma.
Rozbiór zdania zaczynamy od orzeczenia, bo to ono jest centrum zdania. Potem szukamy podmiotu, a na końcu określeń.
Przykład. „Wczoraj mój brat przeczytał ciekawą książkę.” Orzeczenie: „przeczytał”. Podmiot: „brat”. Przydawki: „mój”, „ciekawą”. Dopełnienie: „książkę”. Okolicznik czasu: „wczoraj”.
Równoważnik zdania to wypowiedzenie bez orzeczenia: „Cisza nad jeziorem.”
Ściąga
- Podmiot
- kto? co?
- Orzeczenie
- co robi? co się z nim dzieje?
- Przydawka
- jaki? który? czyj?
- Dopełnienie
- kogo? czego? komu? czemu? kim? czym? o kim? o czym?
- Okolicznik
- gdzie? kiedy? jak? dlaczego?
Typowe błędy
- Uznanie rzeczownika w dopełniaczu za podmiot.
- Mylenie przydawki z okolicznikiem.
- Szukanie podmiotu w zdaniu bezpodmiotowym („Grzmi”).
Przykładowe zadanie
W zdaniu „Wczoraj mój brat przeczytał ciekawą książkę” podmiotem jest
- Abrat
- Bksiążkę
- Cwczoraj
- Dmój
Pokaż rozwiązanie
Odpowiedź A.
- Podmiot odpowiada na pytanie kto? co? wykonuje czynność. Kto przeczytał? Brat.
- „Książkę” odpowiada na pytanie co? przeczytał, więc to dopełnienie, a „wczoraj” to okolicznik czasu.