Przejdź do treści

Funkcje tekstu i języka

Język polski · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję

Najważniejsze w 30 sekund

  • 1Funkcja informatywna: przekazuje wiadomość.
  • 2Ekspresywna: wyraża uczucia nadawcy. Impresywna (konatywna): wpływa na odbiorcę.
  • 3Poetycka: zwraca uwagę na samą formę wypowiedzi.
  • 4Fatyczna: podtrzymuje kontakt (Halo? Słyszysz mnie?).

Każda wypowiedź coś robi: informuje, wyraża emocje, nakłania albo podtrzymuje rozmowę.

Przykład. Reklama „Ty też zasługujesz na odpoczynek!” pełni funkcję impresywną (nakłania) i ekspresywną (emocje).

Tekst zwykle łączy kilka funkcji, a na maturze trzeba wskazać tę dominującą i uzasadnić wybór.

Ściąga

Informatywna
„Pociąg odjeżdża o 8:15.”
Ekspresywna
„Ale się cieszę!”
Impresywna
„Zagłosuj na nas!”
Fatyczna
„No więc… słuchasz?”

Typowe błędy

  • Mylenie funkcji ekspresywnej z impresywną.
  • Uznanie każdego tekstu za pełniący tylko jedną funkcję.
  • Mylenie funkcji fatycznej z informatywną.

Przykładowe zadanie

Wypowiedź „Pociąg do Krakowa odjeżdża z peronu drugiego” pełni funkcję

  1. Ainformatywną
  2. Bekspresywną
  3. Cimpresywną
  4. Dpoetycką
Pokaż rozwiązanie

Odpowiedź A.

  1. Zdanie przekazuje rzeczową informację o pociągu, więc pełni funkcję informatywną.
  2. Nie wyraża emocji (ekspresywna) i do niczego nie nakłania (impresywna).