Retoryka i perswazja
Język polski · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję
Najważniejsze w 30 sekund
- 1Perswazja to nakłanianie do przyjęcia poglądu lub działania.
- 2Argumenty rzeczowe (logos), odwołanie do autorytetu i wiarygodności (ethos) i do emocji (pathos).
- 3Środki: pytania retoryczne, zwroty do odbiorcy, wyliczenia, powtórzenia, wartościowanie.
- 4Manipulacja to perswazja nieuczciwa: ukrywa intencje, gra na lękach, upraszcza.
Retoryka uczy, jak przekonywać skutecznie i uczciwie.
Przykład. „Lekarze ostrzegają (ethos), że brak snu obniża odporność o połowę (logos). Czy chcesz chorować całą zimę? (pathos, pytanie retoryczne)”.
Manipulacja. „Każdy rozsądny człowiek się zgodzi” — sugeruje, że niezgadzający się są nierozsądni. To presja, a nie argument.
Ściąga
- Logos
- argumenty rozumowe, fakty
- Ethos
- wiarygodność mówcy, autorytet
- Pathos
- emocje odbiorcy
- Argument ad personam
- atak na osobę zamiast na pogląd (chwyt nieuczciwy)
Typowe błędy
- Utożsamianie perswazji z manipulacją.
- Brak rozróżnienia argumentu od chwytu erystycznego.
- Pomijanie funkcji pytania retorycznego.
Przykładowe zadanie
Odwołanie do wiarygodności mówcy lub autorytetu to
- Aethos
- Bpathos
- Clogos
- Dargument ad personam
Pokaż rozwiązanie
Odpowiedź A.
- Ethos to odwołanie do wiarygodności i autorytetu mówcy.
- Pathos dotyczy emocji, a logos argumentów rozumowych.