Kultura języka
Język polski · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję
Najważniejsze w 30 sekund
- 1Norma językowa: wzorcowa (oficjalna) i użytkowa (codzienna).
- 2Błędy: leksykalne (złe słowo), składniowe (zła konstrukcja), fleksyjne (zła odmiana), frazeologiczne.
- 3Typowe błędy: „wziąść” zamiast „wziąć”, „poszłem” zamiast „poszedłem”, „w każdym bądź razie”.
- 4Pleonazm: zbędne powtórzenie znaczenia — „cofnąć się do tyłu”.
Kultura języka to świadome i poprawne posługiwanie się polszczyzną.
Pleonazmy są częste w wypracowaniach: „kontynuować dalej”, „spadać w dół”. Wystarczy „kontynuować”, „spadać”.
Kontaminacja to zlepienie dwóch frazeologizmów: „odgrywać znaczenie” (z „odgrywać rolę” i „mieć znaczenie”).
Na maturze błędy językowe obniżają ocenę wypracowania, więc warto zostawić czas na sprawdzenie tekstu.
Ściąga
- Pleonazm
- „akwen wodny”, „fakt autentyczny”
- Błąd fleksyjny
- „wziąść” → „wziąć”
- Błąd frazeologiczny
- „odgrywać znaczenie” → „mieć znaczenie”
- „Bynajmniej”
- wzmacnia przeczenie: „bynajmniej nie”
Typowe błędy
- „Wyłanczać” zamiast „wyłączać”.
- „Bynajmniej” w znaczeniu „przynajmniej”.
- „Na dzień dzisiejszy” zamiast „dziś”.
Przykładowe zadanie
Wskaż formę poprawną.
- Awziąć
- Bwziąść
- Cwziąźć
- Dwząść
Pokaż rozwiązanie
Odpowiedź A.
- Poprawna forma to „wziąć” (por. „wezmę”).
- „Wziąść” to częsty błąd: powstaje przez analogię do „przyjść”, „pójść”.