Przejdź do treści

Potęgi i pierwiastki

Matematyka · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję

Najważniejsze w 30 sekund

  • 1Potęgi o tej samej podstawie mnożysz, dodając wykładniki: am⋅an=am+na^{m}\cdot a^{n}=a^{m+n}.
  • 2Wykładnik ujemny to odwrotność, nie liczba ujemna: a−n=1ana^{-n}=\frac{1}{a^{n}}.
  • 3Pierwiastek to potęga o wykładniku ułamkowym: amn=amn\sqrt[n]{a^{m}}=a^{\frac{m}{n}}.
  • 4Przed znak pierwiastka wyłączasz czynnik, który jest pełną potęgą: 50=52\sqrt{50}=5\sqrt{2}.

Potęga ana^{n} to skrót od mnożenia: a3=a⋅a⋅aa^{3}=a\cdot a\cdot a. Z tej jednej obserwacji wynikają wszystkie wzory. Jeśli mnożysz a2⋅a3a^{2}\cdot a^{3}, masz razem pięć czynników aa, więc a5a^{5}.

Wykładnik zero i ujemny. Dla a≠0a\neq 0 przyjmujemy a0=1a^{0}=1, a a−n=1ana^{-n}=\frac{1}{a^{n}}. Dzięki temu wzór na iloraz działa zawsze: a2a5=a−3\frac{a^{2}}{a^{5}}=a^{-3}.

Pierwiastki jako potęgi. an=a1n\sqrt[n]{a}=a^{\frac{1}{n}} dla a≥0a\geq 0. Każde zadanie z pierwiastkami możesz zamienić na zadanie z potęgami i skorzystać z tych samych wzorów:

43⋅23=413⋅213=813=2\sqrt[3]{4}\cdot\sqrt[3]{2}=4^{\frac{1}{3}}\cdot 2^{\frac{1}{3}}=8^{\frac{1}{3}}=2

Wyłączanie czynnika. Rozłóż liczbę pod pierwiastkiem na iloczyn, w którym jeden czynnik jest kwadratem (albo sześcianem): 72=36⋅2=62\sqrt{72}=\sqrt{36\cdot 2}=6\sqrt{2}. Tak przygotowane pierwiastki możesz dodawać jak wyrazy podobne: 62−2=526\sqrt{2}-\sqrt{2}=5\sqrt{2}.

Strategia na zadania. Gdy w wyrażeniu są różne podstawy, sprowadź je do jednej: 4=224=2^{2}, 8=238=2^{3}, 27=3327=3^{3}. Potem zostają już tylko działania na wykładnikach.

Ściąga

Iloczyn potęg
am⋅an=am+na^{m}\cdot a^{n}=a^{m+n}
Iloraz potęg
am:an=am−na^{m}:a^{n}=a^{m-n}
Potęga potęgi
(am)n=am⋅n(a^{m})^{n}=a^{m\cdot n}
Wykładnik ujemny
a−n=1ana^{-n}=\frac{1}{a^{n}}
Wykładnik wymierny
amn=amna^{\frac{m}{n}}=\sqrt[n]{a^{m}}
Iloczyn pierwiastków
a⋅b=ab\sqrt{a}\cdot\sqrt{b}=\sqrt{ab}

Typowe błędy

  • Dodawanie wykładników przy dodawaniu potęg: 23+23=242^{3}+2^{3}=2^{4}, a nie 262^{6}.
  • Pierwiastek z sumy rozbity na sumę pierwiastków: 9+16=5\sqrt{9+16}=5, a nie 3+43+4.
  • Traktowanie 2−22^{-2} jako −4-4 zamiast 14\frac{1}{4}.

Przykładowe zadanie

Liczba 210⋅4385\dfrac{2^{10}\cdot 4^{3}}{8^{5}} jest równa

  1. A22
  2. B12\frac{1}{2}
  3. C11
  4. D44
Pokaż rozwiązanie

Odpowiedź A.

  1. 43=(22)3=264^{3}=(2^{2})^{3}=2^{6} oraz 85=(23)5=2158^{5}=(2^{3})^{5}=2^{15}.
  2. Licznik: 210⋅26=2162^{10}\cdot 2^{6}=2^{16}.
  3. Dzielimy potęgi o tej samej podstawie, odejmując wykładniki: 216:215=21=22^{16}:2^{15}=2^{1}=2.