Przejdź do treści

Procenty

Matematyka · Egzamin ósmoklasisty · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję

Najważniejsze w 30 sekund

  • 11%1\% to jedna setna: p%p\% liczby aa to p100⋅a\frac{p}{100}\cdot a.
  • 2Podwyżka o p%p\%: mnożymy przez 1+p1001+\frac{p}{100}, obniżka: przez 1−p1001-\frac{p}{100}.
  • 3Jakim procentem aa jest bb: ba⋅100%\frac{b}{a}\cdot 100\%.
  • 4Punkty procentowe to różnica dwóch procentów, a nie procent.

Procenty to ułamki o mianowniku 100100: 25%=1425\%=\frac{1}{4}, 50%=1250\%=\frac{1}{2}, 10%=11010\%=\frac{1}{10}.

Przykład. Kurtka kosztowała 240240 zł i potaniała o 15%15\%. Nowa cena: 240⋅0,85=204240\cdot 0{,}85=204 zł.

Liczba z procentu. Jeśli 30%30\% liczby to 4545, to cała liczba to 45:0,3=15045:0{,}3=150.

Punkty procentowe. Gdy poparcie wzrosło z 20%20\% do 25%25\%, to wzrosło o 55 punktów procentowych, ale o 25%25\% (bo 55 to 25%25\% z 2020).

Ściąga

p% liczby
p100⋅a\frac{p}{100}\cdot a
Podwyżka
a⋅(1+p100)a\cdot\left(1+\frac{p}{100}\right)
Obniżka
a⋅(1−p100)a\cdot\left(1-\frac{p}{100}\right)
Jaki procent
ba⋅100%\frac{b}{a}\cdot 100\%

Typowe błędy

  • Liczenie obniżki od nowej ceny zamiast od starej.
  • Uznanie, że podwyżka o 10%10\% i obniżka o 10%10\% dają cenę wyjściową.
  • Mylenie procentów z punktami procentowymi.

Przykładowe zadanie

W klasie jest 2525 uczniów, 1010 z nich to dziewczęta. Jaki procent klasy stanowią dziewczęta?

  1. A40%40\%
  2. B10%10\%
  3. C25%25\%
  4. D60%60\%
Pokaż rozwiązanie

Odpowiedź A.

  1. Jaki procent stanowi część: częsˊcˊcałosˊcˊ⋅100%\frac{\text{część}}{\text{całość}}\cdot 100\%.
  2. 1025=0,4=40%\frac{10}{25}=0{,}4=40\%.