Literatura po 1945 roku
Język polski · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję
Najważniejsze w 30 sekund
- 1Literatura powojenna rozlicza się z wojną i totalitaryzmem.
- 2Zbigniew Herbert — „Pan Cogito”: etyka wierności i postawy wyprostowanej.
- 3Wisława Szymborska (Nobel 1996): poezja pytań o los człowieka, ironia i zdziwienie.
- 4Konteksty światowe: Albert Camus „Dżuma”, George Orwell „Rok 1984”.
Po wojnie pisarze pytają, jak żyć po doświadczeniu zła.
Herbert stawia wymagania moralne: wierność wartościom nawet wtedy, gdy nie daje to zwycięstwa.
„Dżuma” Camusa to opowieść o epidemii w Oranie, ale też przypowieść o złu: doktor Rieux po prostu wykonuje swoją pracę i pomaga.
„Rok 1984” pokazuje państwo, które kontroluje myśli obywateli i zmienia język (nowomowa).
Ściąga
- „Przesłanie Pana Cogito”
- Herbert, „Bądź wierny Idź”
- „Dżuma”
- Camus, Oran, postawy wobec zła
- „Rok 1984”
- Orwell, totalitaryzm, nowomowa
- Szymborska
- ironia, zdziwienie, pytanie
Typowe błędy
- Uznanie Pana Cogito za postać tragiczną bez ironii.
- Mylenie „Dżumy” z reportażem.
- Przypisanie Szymborskiej poezji wyłącznie religijnej.
Przykładowe zadanie
Postać Pana Cogito stworzył
- AZbigniew Herbert
- BTadeusz Różewicz
- CCzesław Miłosz
- DWisława Szymborska
Pokaż rozwiązanie
Odpowiedź A.
Pan Cogito to bohater wierszy Herberta.