Średniowiecze
Język polski · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję
Najważniejsze w 30 sekund
- 1Światopogląd teocentryczny: w centrum Bóg, życie ziemskie jako przygotowanie do wiecznego.
- 2Wzorce osobowe: rycerz (Roland), asceta (św. Aleksy), władca.
- 3„Bogurodzica” — najstarsza polska pieśń religijna, modlitwa do Matki Bożej i Chrystusa.
- 4Motyw danse macabre (taniec śmierci): śmierć zrównuje wszystkie stany.
Literatura średniowiecza ma przede wszystkim uczyć i umacniać wiarę.
Wzorce osobowe. Roland jest wierny Bogu i władcy do końca, umiera z honorem. Św. Aleksy porzuca bogactwo i żyje w ubóstwie dla zbawienia.
Śmierć. W „Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” Śmierć jest postacią groteskową, która przypomina, że nikt jej nie uniknie.
Mater dolorosa. „Lament świętokrzyski” pokazuje Maryję jako cierpiącą matkę, bardzo ludzką w bólu.
Ściąga
- Teocentryzm
- Bóg w centrum świata i myśli
- Asceza
- wyrzeczenie się dóbr dla zbawienia
- „Pieśń o Rolandzie”
- epos rycerski, wzór wiernego rycerza
- „Lament świętokrzyski”
- Matka Boża pod krzyżem, motyw mater dolorosa
Typowe błędy
- Uznanie „Bogurodzicy” za utwór świecki.
- Mylenie ascety z rycerzem.
- Przypisywanie średniowieczu humanizmu (to renesans).
Przykładowe zadanie
Średniowieczny światopogląd, w którym w centrum jest Bóg, to
- Ateocentryzm
- Bhumanizm
- Cracjonalizm
- Dpozytywizm
Pokaż rozwiązanie
Odpowiedź A.
Teocentryzm — od gr. theos (Bóg).