Renesans
Język polski · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję
Najważniejsze w 30 sekund
- 1Humanizm: w centrum człowiek, jego rozum i godność (Homo sum, humani nihil a me alienum puto).
- 2Powrót do antyku: wzory literackie, filozofia stoicka i epikurejska.
- 3Jan Kochanowski: fraszki, pieśni, „Treny” (po śmierci córki Urszuli), „Odprawa posłów greckich”.
- 4Ideał harmonii, umiaru i spokoju (aurea mediocritas — złoty środek).
Renesans to „odrodzenie” kultury antycznej i nowe spojrzenie na człowieka.
Kochanowski w pieśniach wyraża renesansową harmonię: świat jest uporządkowany, a człowiek powinien żyć cnotliwie i z umiarem.
„Treny” pokazują, że ta harmonia może się rozpaść: śmierć dziecka sprawia, że poeta wątpi w rozum i stoicyzm. Ostatni tren przynosi pocieszenie.
Odpowiedzialność władzy to temat „Odprawy posłów greckich”: prywata możnych prowadzi państwo do upadku.
Ściąga
- Humanizm
- człowiek, rozum, godność
- „Treny”
- Kochanowski, żal po śmierci Urszulki, kryzys światopoglądowy
- „Odprawa posłów greckich”
- pierwsza polska tragedia, odpowiedzialność władców
- Złoty środek
- umiar w każdej sprawie
Typowe błędy
- Uznanie „Trenów” za utwory radosne.
- Mylenie Kochanowskiego z Rejem.
- Brak wiedzy, że „Treny” podważają stoicką postawę wobec cierpienia.
Przykładowe zadanie
„Treny” Jana Kochanowskiego powstały po śmierci
- Acórki Urszuli
- Bżony
- Ckróla Zygmunta Augusta
- Dprzyjaciela
Pokaż rozwiązanie
Odpowiedź A.
Cykl to żal po śmierci córki Urszulki.