Przejdź do treści

Pozytywizm

Język polski · poziom podstawowy · Matura · aktualizacja 2026-10-27 · czeka na sprawdzenie przez redakcję

Najważniejsze w 30 sekund

  • 1Po upadku powstania styczniowego (1864): zamiast walki zbrojnej — praca.
  • 2Hasła: praca organiczna (rozwój społeczeństwa jak organizmu) i praca u podstaw (edukacja ludu).
  • 3Gatunek dominujący: powieść realistyczna.
  • 4Najważniejsi: Bolesław Prus („Lalka”), Eliza Orzeszkowa („Nad Niemnem”), Henryk Sienkiewicz (Trylogia).

Pozytywiści wierzyli w naukę, postęp i pracę.

„Lalka” pokazuje Warszawę lat 70. XIX wieku. Stanisław Wokulski jest kupcem i romantykiem jednocześnie: pracuje rozumnie, a kocha szaleńczo Izabelę Łęcką.

„Nad Niemnem” łączy pracę na roli z pamięcią o powstaniu styczniowym (mogiła powstańców).

Realizm to wierne przedstawienie społeczeństwa: wielu bohaterów z różnych warstw i szczegółowe tło.

Ściąga

Praca organiczna
rozwój gospodarki i społeczeństwa jako całości
Praca u podstaw
edukacja i pomoc najbiedniejszym
„Lalka”
Prus, Wokulski, Warszawa, powieść realistyczna
„Nad Niemnem”
Orzeszkowa, pamięć o powstaniu, praca na ziemi

Typowe błędy

  • Mylenie pracy organicznej z pracą u podstaw.
  • Uznanie Wokulskiego za typowego bohatera romantycznego bez zastrzeżeń (łączy cechy romantyka i pozytywisty).
  • Przypisywanie pozytywistom kultu powstań.

Przykładowe zadanie

Głównym bohaterem „Lalki” Bolesława Prusa jest

  1. AStanisław Wokulski
  2. BCezary Baryka
  3. CJan Bohatyrowicz
  4. DKordian
Pokaż rozwiązanie

Odpowiedź A.

Wokulski to kupiec zakochany w Izabeli Łęckiej.